Elisabeth-parochie Midden Zeeuwsch-Vlaanderen Geloofsgemeenschap Terneuzen

Van Willibrordusparochie tot Geloofsgemeenschap Emmaus Huisvesting in Terneuzen.

De Willibrordusparochie in Terneuzen werd op 25 oktober 1844 opgericht. Als eerste kerk werd een schuur van een parochiaan als noodkerk ingericht. Deze bevond zich in de omgeving van de Blokken en het Pro Rege gebouw in de De Jongestraat. De eerste officiële kerk werd op 13 december 1849 ingezegend. Dit gebouw functioneerde later als patronaatsgebouw aan de Korte Kerkstraat. De groei van de parochie maakte een nieuwe en grotere kerk noodzakelijk en zo werd eveneens aan de Korte Kerkstraat een nieuwe Willibrorduskerk gebouwd. De kerkwijding vond plaats op 18 maart 1915. De kerk functioneerde tot 27 oktober 1968. Wegens verzakkingen in de bodem, veroorzaakt door de kanaalwerken t.b.v. de zeesluizen in de jaren zestig, was langer gebruik van deze kerk onverantwoord. De kerk en het patronaatsgebouw zijn inmiddels gesloopt, alleen de kerktoren bleef behouden. De Heemkundige Vereniging heeft, met stevige ondersteuning van het particulier initiatief, in 1990/1991 de toren weten te behoeden voor definitieve sloop.

Vanwege de groei van Terneuzen werd eind jaren vijftig besloten, dat in het toenmalige nieuwe gedeelte van Terneuzen een katholieke kerk gebouwd diende te worden. Deze kerk was bedoeld als hulpkerk van de Willibrorduskerk. Op 29 april 1962 werd de eerste steen van de Triniteitskerk gelegd. Triniteit is een synoniem voor H. Drievuldigheid. Tevens verwijst deze naam ook naar de voormalige polder, waar overigens in 1340 ook een Triniteitskerk heeft gestaan die in 1559 door watersnood vernield werd.

De kerk ligt aan de Alberdingk Thymstraat in de wijk Triniteit en werd op 27 januari 1963 door de bisschop van Breda, Mgr. G. de Vet, ingewijd. Na de sluiting van de Willibrorduskerk, in de binnenstad, werd de Triniteitskerk de hoofdkerk van de parochie. Voor de kerkgangers in de binnenstad werd van november 1968 tot Pasen 1982 dankbaar gebruik gemaakt van de Grote Kerk (Hervormde Gemeente) in de Noordstraat. De parochie van de H. Willibrordus omvatte ook de plaats Hoek. Vanwege de bevolkingsgroei door de komst van enkele grote multinationals en dus ook het toenemend aantal katholieken werd aan de Irisstraat in Hoek een kerk gebouwd. Deze kerk, die op 11 februari 1967 werd ingezegend, is toegewijd aan het H. Kruis.

Een ander markant gegeven in de geschiedenis van de Willibrordusparochie is, dat op 31 december 1966 door bisschop G. de Vet de parochie van De Verrezen Christus werd opgericht. De uitbreiding van Terneuzen in zuidelijke richting maakte deze nieuwe parochie noodzakelijk. Pastoor L. Heynen, die tijdens de voorbereidingsfase als kapelaan in de Willibrordusparochie functioneerde, werd bouwpastoor. De Opstandingskerk, gelegen aan de Bellamystraat, had twee kerkzalen en werd gebruikt door zowel de katholieken als de protestanten. Door de fusie van de twee parochies, in 1997, kwam de Emmausparochie tot stand en werd de Opstandingskerk afgestoten.

Pastoraat.

In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw was de personele bezetting van de parochie maximaal. Naast de pastoor had men de beschikking over drie kapelaans. Vanaf het begin van de jaren zestig was de pastoor tevens deken van het dekenaat Terneuzen. Dit dekenaat ging in 1970 op in het dekenaat Zeeland. Na het tweede Vaticaans Concilie groeide in de Kerk van Nederland het besef dat kerk-zijn alles te maken heeft met samen-kerk-zijn. Dit samen-kerk-zijn vindt zijn uitdrukking in het actief dragen van verantwoordelijkheid.

Sinds 1 januari 1988 wordt bewust gestreefd naar regionale samenwerking. Vanaf die datum vormen de parochie van de H. Antonius van Padua te Sluiskil, van De Verrezen Christus en van de H. Willibrordus te Terneuzen het samenwerkingsverband Groot-Terneuzen. In 1995 werd een Kaski-rapport gepubliceerd dat een blauwdruk schetste van de bestuurlijke en pastorale situatie in het begin van de 21ste eeuw. Hoofdlijnen van dat rapport waren concentratie en rationalisering van de dienstverlening en daarmee gepaard gaand kerksluiting. Dit plan stuitte op veel verzet en leidde tot een vergaande samenwerking van zeven parochies in Midden Zeeuwsch-Vlaanderen. In 1997 werd een "Interparochiële vereniging Midden Zeeuwsch-Vlaanderen" opgericht, een samenwerkingsverband tussen de H. Gregorius in Axel, H. Maria Hemelvaart in Philippine, H. Maria Hemelvaart in Sas van Gent (met de geloofsgemeenschap H. Pastoor van Ars in Zandstraat), H. Antonius van Padua in Sluiskil, Emmaus in Terneuzen (met de geloofsgemeenschap H. Kruis in Hoek), O.L.V. Visitatie in Westdorpe en H. Maria Hemelvaart in Zuiddorpe. Het doel was uiteindelijk te komen tot een fusie.

Eind 2002 nam Mgr. Dr. M.P.M. Muskens het besluit tot de oprichting van de Elisabeth-parochie, die per 1 januari 2003 een feit werd.